Dizi Adı: Ateş Hattındaki Çocukların Zihinleri

Makale Başlığı: Pandemi sırasında küçük çocuklar için ruhsal zarflar ve alanlar üzerine

Yazar: Christine Anzieu Premmereur

Hayatımızdaki en ciddi küresel sağlık krizinde neredeyse 2 yılı geride bırakmış bulunuyoruz. Yetişkinler ölüm korkusunu, profesyonel ve sosyal yaşamlarında kaosu, arkadaşlarını ve ailelerini kaybetmenin yasını yaşamaktadırlar. Mantıksız kararlar, duygusal patlamalar ve şiddet, bu aşırı stresin boşalımı gibi görünüyor. Peki bebekler ve çocuklar bu sırada ne yaşıyorlar?

Travmanın sürekliliği, pandemi ve olayların karmaşası Fransız psikanalist André Green’in Eros ve Thanatos arasında bir kopukluk olarak adlandırdığı şeye yol açar. Böylelikle, ilkel savunmalar devreye girer. Dışsallaştırmayı, yansıtmayı ve inkârı – yani derinlemesine çalışılamayan ruhsal bir ıstırabın bir ötekine yer değiştirmesini- gözlemleriz. Acil bir durumda duygusal geri çekilme ve temastan kaçınma bu durumların diğer özellikleridir.

Covid 19 sırasında çocuklarda ve ergenlerde depresyon ve anksiyetenin küresel yayılımı iki katına çıktı. 

Ruh sağlığını yaşamın başlangıcından itibaren geliştirmenin, yalnızca düşünmek ile kalmayıp aynı zamanda kaygıyı yönetebilen yeni bir zihin ve genç bir Benlik inşa ederken ebeveynleri ve bebekleri desteklemenin tam zamanı. İlişkilenme ortadan kalkarken, psikanalistler, iletişimi ve birlikte olmanın zevkini sürdürmek üzerine olan etkilerine ilişkin farkındalıklarını kullanmakta iyidirler. Oyunsallık kaybolma riskiyle karşı karşıya; psikanalistler ise libidinal yaratıcılığın özünü bilen kişilerdir.

Görünüşe göre bebekler maskeli annelerine bakmaktan çekinmiyorlar, fakat donuk yüz deneyinde olduğu gibi anneleri yüzlerine tepki vermezse bunu umursuyorlar.

Ed Tronick, anne etkileşimi kestiğinde bebeğin tepkilerini, annenin maske taktığı zamanki tepkileriyle karşılaştırmak için meşhur araştırmasına başvurdu. Maske takan anneler bebekleriyle olan uyumlanmalarını ve iletişimlerini gözlerini, seslerini ve fiziksel teması kullanarak birçok farklı şekilde ifade edebilirler. Bebekler maskeli ebeveynlerine oldukça iyi tepki verir ve onların maskenin altında gülümsediklerini hissederler. (Videoyu izleyin)

Yeni yürümeye başlayan çocuklar gereğinden fazla yapışkandır ve ebeveynleri üzerinde çok fazla baskı oluştururlar. Yorulan ebeveynler tarafından ne kadar bir kenara itilirlerse, o kadar fazla teselliye ihtiyaç duyarlar. Anne özel alan özlemi çekerken çocuk kendini dağılmış hissettiğinde fiziksel temas arayışına girer. Fiziksel olarak yakın olmak, küçük bir çocuk için gelişimsel olarak uygundur. Bebekler için fiziksel temasın işlevi, güvenli bağlanma sağlamak ve kendilik duyumunu oluşturmaktır; fiziksel temas son derece yatıştırıcıdır. Beden teması sadece bir bağlantı değildir, bir tasvirdir; çünkü aynalayan bir figürle yakın bir ilişki içinde olduğunuzda kendi bedeninize ve kendi hislerinize sahip olduğunuzu hissedersiniz.

Karantinalar sırasında ebeveynleriyle artan zamanı paylaşmak bazı çocuklar için keyifliydi. Fakat artan düşmanlık ve müsait olmayan ebeveynler kaynaklı yerine getirilmemiş taleplerle birlikte bir tür libidinal durgunluğun ortaya çıkma riski de vardı.

6 yaşındaki bir kız çocuğu, ebeveynlerini şok eden yoğun öfke nöbetleri yaşıyor ve çığlıklar atıyordu. Kız çocuğu bana oldukça erken olgunlaşmış gibi görünmüştü, ancak evde her zaman ilgiye ihtiyaç duyan küçük erkek kardeşine bakamayan meşgul ebeveynleri yüzünden aşırı derecede şok içindeydi. Öfke dolu kız çocuğu annesinin yaşamını tam bir kaosa çevirmeye çalışmıştı. Ancak online birkaç seans değişim için yeterli olmuştu. Bana virüsün ebeveynlerine saldırdığı kabuslar gördüğünü anlatıyordu. Onunla öfkesi hakkında konuştum ve bana ailesini çaresiz bırakmaktan zevk alan bir virüsün korkunç bir temsilini çizdi. (Çizime bakın)

Bu zeki kız, Facetime’daki seanslarda, dairedeki farklı odaların mahremiyete ya da yakınlığa izin vermemesine ilgi duymaya başlamıştı. Ben küçücük, boğucu bir odada tıkılıp kalma oyunu oynarken, o okuyarak, hayal kurarak, gerileyerek ve yaratıcılıkla yalnız başına vakit geçirebileceği birçok gizli alan keşfetmişti: ortak sırrımızı “baloncuk” olarak adlandırıyordu yani sanal dünyada birlikte paylaştığımız alanı. Birbirimizin zihninde sarmalandığımız hissi veren tıpkı bir deri gibi bir zarf yaratmıştık.

Sosyal felaket; aşina yabancılık, zulmedici bir endişe kaynağı olan mutlak ötekilik ve dayanışma eksikliği arasındaki dengeyi bozan narsistik bir yara meydana getirir. Amaçsızlık ve bir işe yaramazlık duygularını tetikleyen izolasyon; güvensizlik ve saldırganlık gibi çaresizlik ve savunmasızlığa yönelik hisleri harekete geçirir. Virüs görünmez bir düşman, diğerlerini ilkel bir iyi-kötü ayrımı ile yerinden eden, bilişsel çarpıtmaya yol açan bir temsildir; pek çoklarının kederli olduğu bir vakitte uygunsuz bir baş etme tarzıdır. Ötekiyle bağlara yönelik zayıf libidinal aktarım, empati kaybına neden olur. Seanslar sırasında ekranda bile yeni alanlar yaratmak, çatışmalı karmaşık hisleri ve duyguları karşılamanın ve anlamanın yeni yollarına duyulan arzuya yanıt vermenin bir yoludur. Bu, -annesel bir alana yani hem fiziksel hem de zihinsel bir deriye sarmalanmış olmak gibi- tıpkı bir ruhsal zarfın metaforuna benzer şekilde erken gelişimin bazı temelleriyle ilgilidir.

Pandemi sırasında yetişkinlerde, çocuklarda ve özellikle de ergenlerde dokunma eksikliği ve dokunulma korkusu nedeniyle kapsama, uyarılma ve gerileme sorunları gözlemledik. Bazıları daha gerilemiş bir taraftaydı, pasif bir şekilde birbirlerine yapışarak, yiyerek, içerek ve sigara içerek -ki bunların hepsi kısa bir rahatlama sağlayan oral doyumlardır- metaforik bir annesel alan arayışındalardı. Çocuksu cinsellik, paylaşılacak içsel kaynak olarak ebeveynlerde ve çocuklarda tekrarlanıyordu. Ekran aracılığıyla online çalışmak, gerçek bir bedenin eksikliğiyle baş etmek için kullanılan hayal gücüyle harika bir oyun aracıydı. Kederin metaforları erotik olduğu kadar saldırgan da olan kudrette işe koştuğu zamanlarda dahi canlılık, bir dokunma hissini muhafaza eden kelimeler ile sürdürüldü.

Tronick, E., & Snidman, N. Children’s Reaction to Mothers Wearing or Not Wearing a Mask During Face-to-Face Interactions. Available at SSRN 3899140.

Kaynak: https://ipa.world/IPA/en/Committees_New/COCAP/Psychic_Envelopes.aspx